Cayma Hakkı ve İnternetten Alınan Ürünün İadesi

Normal şartlarda satın almış olduğunuz bir ürünü iade edebilmeniz için ürünün standart olarak barındırması gereken özelliklerinde ve niteliklerinde bir eksiklik veya satıcı tarafından satış öncesinde taahhüt edilen niteliklerinin mevcut olmadığının anlaşılmış olması gerekir. Hukuki olarak bu durumun ürünün veya hizmetin ayıplı olması anlamına gelmektedir. Ancak kanun mesafeli satım sözleşmeleri bakımından bu kurala bir istisna getirmiş ve tüketicilere internetten alınan ürünlerde gerekçesiz bir şekilde cayma hakkı tanımıştır.

Konuyla ilgili sorularınızı aşağıya yorum olarak ekleyebilirsiniz.

İnternetten Alınan Ürünün Gerekçesiz İadesi

Kanun internetten alınan ürünlerde ve örneğin televizyon kanalıyla ve telefonla yapılan satışlarda olduğu gibi diğer mesafeli satım sözleşmelerinde tüketicilere hiçbir gerekçe göstermeksizin satın alınan ürünü tüm masrafları satıcı tarafından karşılanmak üzere iade alınmasını düzenlemektedir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesinde yer alan bu hakkı cayma hakkı olarak tanımlanmakta ve pek çok kişi tarafından yanlış anlaşılmaktadır.

Cayma hakkını kullanırken tüketici herhangi bir mazeret ileri sürmek mecburiyetinde değildir. Tüketicinin ben bu ürünü iade etmek istiyorum ve cayma hakkımı kullanıyorum şeklindeki talebini satıcıya iletmesi yeterlidir. Bunun haricinde satıcı ile tüketici arasındaki herhangi bir aksi anlaşmanın geçerliliği bulunmamaktadır. Örneğin satıcının ürünü satarken iade kabul edilmediğine veya sadece değişim yapılabildiğine ilişkin söylemlerinin kanuna açık muhalefet teşkil ettiğinden herhangi bir geçerliliği yoktur.

Cayma Hakkında Süre 14 Gündür

Kanun koyucu mesafeli satış sözleşmelerinde tüketicinin gerekçesiz iade hakkına 14 günlük bir süre sınırlaması koymuştur. Buna göre ürünün elinize ulaştığı andan itibaren 14 gün içerisinde cayma hakkını kullanabilirsiniz. Bunun tek istisnası satıcının cayma hakkı konusunda yeterince bilgilendirme yapmamış olması durumudur. Yani satıcı ürünü satarken internet sitesinde veya televizyondaki reklamlarda ürünü 14 gün içerisinde koşulsuz iade edebileceğinizi belirtmesi gerekir, bunu yapmadığı durumda 14 günlük süreyle de bağlı değilsiniz. Ancak yine de bu bildirimin ürünün tesliminin üzerinden 1 yıl geçmemiş olması üst sınır olarak kanunda belirtilmektedir.

Satın almış olduğunuz ürünü iade etmek istediğinizi beyan etmeniz akabinde satıcının ürünü almak için 10 günlük süresi bulunmaktadır. Ürünün iadesi konusunda da bütün masraflar yine satıcı tarafından karşılanmalıdır. Eğer ürünü kargo ile geri gönderecekseniz kargo ücretini karşı ödemeli olarak göndermeniz gerekir. Ürünü iade ettikten sonra eğer henüz ödemeyi yapmadıysanız artık herhangi bir ödeme yapmanıza gerek kalmaz, ödemeyi peşin olarak yaptıysanız da satıcının size vermiş olduğunuz parayı iade etmesi gerekir.

Mağazadan Alınan Ürünlerde Cayma Hakkı Mümkün mü ?

İşte cayma hakkının en çok karıştırıldığı nokta da burasıdır. Maalesef kanun koyucu mağazadan ya da yüz yüze satışlarda tüketicilere gerekçesiz bir şekilde ürünü iade etme hakkını tanımamaktadır. Aslında mesafeli satım sözleşmelerindeki bu hakkın tanınmasının sebebi tüketicinin satış akdinin gerçekleştirilmesi öncesinde ve gerçekleştirildiği esnada ürünü göremiyor oluşu ve dezavantajlı konumda bulunması nedeniyle kanun koyucunun tüketiciyi korumak istemesidir. Yüz yüze satışlarda haliyle bu dezavantaj söz konusu değildir ve tüketici satın almadan önce ürünü birebir inceleme şansına sahiptir.

Peki mağazadan alınan ürün nasıl iade edilebilir ? Bunun tek yolu genel hükümlere göre ürünün ayıplı olmasıdır. Ürünün ayıplı olması az yukarıda da bahsettiğimiz gibi üründe mutat olarak var olması gereken özelliklerin yer almadığının anlaşılmış olması, satın aldıktan sonra kusurunun ortaya çıkmış olması veya satıcı tarafından vaat edilen bir niteliğinin mevcut olmadığının anlaşılmış olması gerekir. Örneğin mağazadan satın alınan bir kar botunun satıcı tarafından su geçirmediği vaadiyle satılmış olması ve botun karda su geçişmiş olması halinde artık mağazadan ürünü satın almış olan tüketicinin iade hakkı doğar.

Gerekçesiz İade Hakkı Nasıl Kullanılır ?

Bunun için yapılması gereken durumu satıcıya bildirmekten ibarettir. Yani internet üzerinden göndereceğiniz bir mesaj, e-posta yazışması veya telefonla arayarak durumun bildirilmesi cayma hakkını kullanmak için yeterlidir. Bunun haricinde noter ihtarnamesi veya dava açmak gibi bir yola başvurmaya gerek yoktur. Ancak tabiki satıcının iadeye yanaşmaması halinde dava açmak gerekecektir.

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun tüketici sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarla ilgili olarak başvurularak mercileri ikiye ayırmış, belli bir miktarın altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurulması gerektiğini, bu miktarı aşan uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemelerine başvurulabileceğini öngörmüştür. Her yıl güncellenmekle birlikte 2017 yılı için bu miktar İl Tüketici Hakem Heyetleri için 3.610,00 TL, İlçe Tüketici Hakem Heyetleri için ise 2.400,00 TL’dir.

Gerekçesiz İade Edilemeyecek Ürünler

İnternetten veya diğer mesafeli satım sözleşmeleri ile satın alınan her ürün cayma hakkı kapsamında iade edilemez. Bazı ürünlerin yapısı ve doğası gereği gerekçesiz iade hakkına konu olması hakkaniyete aykırı düşeceğinden Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği‘nin 15. maddesinde cayma hakkı kapsamında iade edilemeyecek ürünler sayılmıştır.

Örneğin tüketicinin istekleri ve ihtiyaçları doğrultusunda özel olarak hazırlanan ürünlere ilişkin satım sözleşmelerinde gerekçesiz bir şekilde ürün iadesi mümkün değildir. Örnek vermek gerekirse özel sipariş üzerine t-shirt ve diğer ürünlerin üzerine baskı yapmak süretiyle satışını gerçekleştiren siteler bulunmaktadır. Böyle bir siteden kendi isminizi veya özel bir fotoğrafı baskı yaptırmak suretiyle satın almış olduğunuz t-shirt yönetmelik hükümleri gerek gerekçesiz bir şekilde iade edilemeyecektir.

Diğer bir örnek vermek gerekirse son kullanma tarihi çabuk geçecek ve çabuk bozulabilecek ürünler, özellikle günlük tüketime uygun gıda maddelerinin iadesi de mümkün değildir. Örneğin internet ortamında satışının gerçekleşmesi ile birlikte dijital olarak anında ifa edilmiş sayılabilecek elektronik kitap gibi ürünlerin de cayma hakkı kapsamında iadesi mümkün değildir.

Yönetmelik bunlarla birlikte teslimden sonra başka ürünlerle karışan, ayrışması doğası gereği mümkün olmayan ürünleri, teslimden sonra ambalajı, kutusu açılmak suretiyle iadesi sağlık ve hijyen açısından tehlike arz edebilecek örneğin iç çamaşırı gibi ürünlerin, gazete, dergi gibi süreli yayınların iadesinin gerekçesiz olarak gerçekleştirilemeyeceğini düzenlemektedir.


Özet olarak şunu söylemek lazım ki;

  • İnternetten veya başka herhangi bir şekilde mesafeli satım sözleşmesi kapsamında satın almış olduğunuz ürünü hiçbir gerekçe ileri sürmeksizin 14 gün içerisinde iade etme hakkınız bulunmaktadır
  • Bu gerekçesiz iade hakkı mağazadan alınan ürünler bakımından mümkün değildir.
  • İnternetten alınan ürünlerin cayma hakkı kapsamında iadesi bakımından da bazı istisnalar bulunmaktadır.

İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 2012 yılında mezun oldu. 2014-2016 yılları arasında Çankaya Üniversitesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı'nda "Mülkiyet Hakkı ve Anayasa Mahkemesi'nin Mülkiyet Hakkına Bakışı" konulu tezi yazarak yüksek lisans derecesi ile mezun oldu. 2013 yılında İstanbul Barosu'nda avukatlık stajını tamamladı. İstanbul'da kısa bir süre avukatlık yaptıktan sonra hakimlik sınavlarını kazanarak hakimlik görevine başladı. Sırasıyla İstanbul Anadolu Adliyesi'nde hakim adaylığı, Elazığ Maden İlçesinde Asliye Hukuk ve Sulh Ceza Hakimliği, Maden İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi Tetkik Hakimliği görevlerini ifa ettikten sonra 2019 yılında ailevi nedenlerle hakimlik görevinden istifa etti. İstanbul Barosu'na yeniden kayıt olarak serbest avukatlık yapmaya başlayan TABAK, halen İstanbul'da serbest avukat, arabulucu ve konkordato komiseri olarak mesleğini icra etmektedir. Evli ve 1 çocuk babasıdır, iyi derece ingilizce bilmektedir.

× Whatsapp'tan Yaz!