Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kısaca HAGB

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması olarak kanunda yer alan, baş harflerinin kısaltılmasıyla ve yaygın şekilde kullanılan ifadesiyle hagb düzenlemesini yazımızda ele alacağız. Hagb kararı nedir, hagb şartları nelerdir, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve denetimli serbestlik hükümleri hakkındaki ayrıntıları yazımızda bulabilirsiniz. Konuyla ilgili sorularınızı her zaman olduğu gibi yazımızın altındaki yorum bölümüne ekleyebilirsiniz.

Hagb Nedir ?

Kısaca hagb olarak ifade edilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması Ceza Muhakemesi Kanunu‘un 231. maddesinde düzenlenen bir usul kuralıdır. Kanunda düzenlenen bazı şartların mevcudiyeti halinde ceza yargılamasında hakim sanık aleyhine tesis etmiş olduğu hükmün açıklanmasını geri bırakabilir. Geri bırakılan hüküm için öngörülen denetim süresi dolduğunda sanık hakkındaki hüküm de tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkar, sabıkaya geçmez.

Denetim süresi içerisinde başka bir kasıtlı suçtan dolayı hüküm giyilmesi halinde hükmü veren ikinci mahkeme hagb kararı veren ilk mahkemeye ihbarda bulunur. Bu ihbar neticesinde hakim açıklanmasını ertelemiş olduğu hükmü açıklar ve sanığın denetiminin sona erdirilerek cezalandırılmasını sağlar. Yargılama esnasında sanığa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına rızası bulunup bulunmadığı sorulmaktadır.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Şartları

Kanun ancak belirli şartların mevcudiyeti halinde hakimi hagb kararı vermeye yetki tanımaktadır. Bu şartlar kanunun 231. maddesinde ifade edilmiştir. Buna göre öncelikle sanık aleyhine tesis edilen sonuç cezasının 2 yıl veya daha az süreli hapis cezası veya adli para cezası olması gerekmektedir. 2 yıl üzerinde sonuç cezaya hükmolunan bir sanık hakkında hagb kararı verilmesi mümkün değildir.

Diğer bir şart sanığın sabıkasının temiz olmasıdır. Bunu biraz açmak gerekirse kanun daha önce süresi ne olursa olsun kasıtlı bir suçtan dolayı mahkumiyetin olmamasını şart koşmaktadır. Taksirle işlenen suçlardan dolayı alınan mahkumiyetler hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesine engel teşkil etmeyecektir.

Ayrıca sanığın kişilik özellikleri ile hal ve hareketlerinden bir daha suç işlemeyeceği doğrultusunda hakimde kanaat oluşması gerekmektedir. Hagb kararını vermek tamamen hakimin takdirindedir, dilerse hükmü doğrudan açıklayabilir. İşte hakimin takdirini belirleyen unsur da sanığın hal ve hareketleri ile hakimde uyandırdığı kanaattir.

Son bir şart olarak mağdurun veya kamunun uğradığı zararın karşılanmasıdır. Mahkeme işlenen suç dolayısıyla bir zarar mevcutsa bu zararın karşılanması için sanığa süre verebilir. Verilen süre sonunda zararın karşılanmış olması halinde ve diğer şartlar da mevcutsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve denetimli serbestlik kararı verilebilecektir. Mahkeme sanığın bu zararı denetim süresi boyunca aylık taksitler halinde ödemesine de karar verebilir.

Denetimli Serbestlik

Hükmün açıklanması geri bırakılan sanık hakkında 5 yıllık denetimli serbestlik süreci başlar. Az yukarıda da ifade ettiğimiz gibi bu süreç içerisinde sanığın kasıtlı bir suç işlemesi halinde hagb kararına uyulmaması nedeniyle açılış denen hadise gerçekleşir yani mahkumiyet hükmü kuran ikinci mahkeme ilk mahkemeye ihbarda bulunur ve geri bırakılan karar açıklanmak suretiyle cezasının infazına geçilmesi sağlanır.

Mahkeme 5 yıllık denetim süresi içerisinde dilerse 1 yıl süreyle kanunda yer alan denetimli serbestlik tedbirlerinden birine hükmedebilir. Bunlar;

  • Sanığın bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlayacak bir eğitim programına katılımının sağlanması,
  • Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde kamuda veya bir başkasının gözetimi altında bir özel kuruluşta ücret karşılığı çalışmasının sağlanması
  • Belirli yerlere gitmekten yasaklanması
  • Belirli yerlere gitmek konusunda yükümlü kılınması
  • Hakim tarafından takdir edilecek başka bir yükümlülüğü yerine getirmesi şeklinde olabilir.

Denetim süresince başkaca bir suç işlenmemesi halinde sanık hakkındaki dava düşürülür. Ancak uygulamada bunun için sanığın başvurması beklenmektedir. Hükmü veren mahkemeye yazılacak bir dilekçe ile denetim süresinin sona erdiği, hagb kararının sabıkadan silinmesi hususunda talepte bulunulması halinde gerekli işlemler mahkeme kalemi tarafından gerçekleştirilecektir.

Denetim süresi boyunca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar sabıka kaydında ve arşiv bölümünde gözükmez. Hagb kararını ancak mahkemeler kendi sistemlerinden yapacakları sorguda görebilmektedirler.

İtiraz

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı itiraz yolu açık tutulmuştur. Ceza Muhakemesi Kanunu 267 ve devamı maddelerine göre verilen karara itiraz edilebilir. Kararın tefhim veya tebliği tarihinden itibaren 7 gün içerisinde hagb itiraz edilmesi gerekmektedir. İtiraz dilekçesi kararın veren mahkemeye sunulur. Mahkeme kararını yerinde görürse itirazın yerinde görülmediğine karar vererek itirazı incelemekle görevli merciye gönderir. Asliye ceza mahkemelerinde itirazı mahkemenin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi, ağır ceza mahkemelerinin itiraza tabi kararlarını ise sayı olarak bir sonraki ağır ceza mahkemesi inceler.

Önceleri itiraz mercileri hagb kararlarını sadece usulü şartları bakımından incelemekte iken son oluşturulan içtihadi görüşlere göre artık davanın esası bakımından da inceleme yapabilmektedirler.

İki Defa Hagb Kararı Verilebilir mi ?

Hayır son yapılan düzenlemeye göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ancak bir kere verilebilmektedir. Denetim süresi içerisinde işlenen ikinci suçtan dolayı mahkeme artık hagb kararı veremeyecek, hükmü açıklayacak ve ilk mahkemeye de ihbarda bulunarak o yargılamadan da sanığın cezasının infazına geçilmesi sağlanacaktır.

Hagb kararı memuriyete ve güvenlik soruşturmasını geçmeye engel midir ?

Bu da memur adayları tarafından sıkça sorulan sorular arasındadır. Hayır, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı memuriyete engel teşkil eden durumlar arasında sayılmamıştır. Bu bakımından memur alımlarında gerçekleştirilen soruşturma kapsamında tek başına güvenlik soruşturmasına takılma sebebi teşkil etmemelidir. Devlet personel başkanlığının bu hususta açıklamış olduğu görüş yazıları da mevcuttur.

Hagb sabıkaya geçer mi, iş bulmama engel olur mu ?

Hayır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kendisine özel bir sisteme kaydedilir ve bu sistemdeki kayıtları ancak Cumhuriyet savcılıkları ve mahkemeler görebilmektedir. Bu sistem adliyeden veya e-devletten alacağınız sabıka ve arşiv kayıtlarından farklı bir sistemde tutulduğu için hagb hükmünüz olsa bile sabıkanız temiz gözükecektir.

İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 2012 yılında mezun oldu. 2014-2016 yılları arasında Çankaya Üniversitesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı'nda "Mülkiyet Hakkı ve Anayasa Mahkemesi'nin Mülkiyet Hakkına Bakışı" konulu tezi yazarak yüksek lisans derecesi ile mezun oldu. 2013 yılında İstanbul Barosu'nda avukatlık stajını tamamladı. İstanbul'da kısa bir süre avukatlık yaptıktan sonra hakimlik sınavlarını kazanarak hakimlik görevine başladı. Sırasıyla İstanbul Anadolu Adliyesi'nde hakim adaylığı, Elazığ Maden İlçesinde Asliye Hukuk ve Sulh Ceza Hakimliği, Maden İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi Tetkik Hakimliği görevlerini ifa ettikten sonra 2019 yılında ailevi nedenlerle hakimlik görevinden istifa etti. İstanbul Barosu'na yeniden kayıt olarak serbest avukatlık yapmaya başlayan TABAK, halen İstanbul'da serbest avukat, arabulucu ve konkordato komiseri olarak mesleğini icra etmektedir. Evli ve 1 çocuk babasıdır, iyi derece ingilizce bilmektedir.

× Whatsapp'tan Yaz!